Headlines News :
Home » , , , , , , , , , , , » Hapara Kontratu Autor Judisiariu Internasional Duarte Tilman : “Ne’e Viola Konstituisaun”

Hapara Kontratu Autor Judisiariu Internasional Duarte Tilman : “Ne’e Viola Konstituisaun”

Written By Timor News Online on 10/28/2014 | 8:55 PM



Rezolusaun Parlamentu Nasional Numeru 11/2014 de 24 de Outubru, atu halo auditoria ba setor Justisa ninian bazeia ba fiskalizasaun no kontrolu Parlamentu ba órgaun públiku sira hodi nune’e hapara hotu ona kontratu ho Juiz, Prokurador, Defensor Públiku no Asesor Internasional iha Instituisaun Justisa iha Timor Leste.
Relasiona ho rezolusaun ne’e, Juiz Administrador Tribunal Distrital Dili, Duarte Tilman, hatete, resoluzaun ne’e Viola Estatutu Majestradu Judisial ho Konstituisaun Repúblika Demokratika Timor Leste.
“Resoluzaun ida hasai hosi Governo no Ida hosi Parlamentu, Atu hapara kontratu hosi juis ka ofisial da justisa ne’e só desijaun Konselho Superior Majislatura de Judisiario resoluzaun ne’e Viola Estatutu Majestradu Judisial ho Konstituisaun da Repúbblika,” klarifika, Juis Administrador Tribunal Distrital Dili, Duarte Tilman, Tersa (28/10), iha TDD.
Duarte esplika katak, Konstituisaun da Republika nebe fo kompetensia ba konselho Superior majislatura judisial nebe kompostu hosi orgaun sobrania sira ninia reprezentante, Prezidente da Republika , Parlamentu , Governo , Juis sira reprezentante prejide husi prezidenti supremo da justisa ou president tribunal de rekursu.
Só liu hosi desijaun Konselho Superior Majislatura de Judisiario mak desidi, atu dehan Juis ida, simu Juis ida ka, promove Juis ida ka, ou fo asaun disiplinar ruma tanba, Juis ruma halo violasaun ruma, ou halo dimisaun ruma ba Juis ne’e, ne’e konstituisaun hatete kedas hanesan ne’e.
Duarte hatete, resoluzaun ne’e parlamentu halo haree took iha kontituisaun hatete halo lei, lei ida la iha, resoluzaun ne’e bot liu lei ou konstituisaun, aguarda ne’e kompetensia orgaun idak-idak nian halo. konfirma tok ho tribunal de rekursu resoluzaun ne’e konstitusioanl ou inkonstituisional.
“Hau lé iha ne’e resoluzaun sai tanba intrese nasional ami iha ne’e mos depende ba intrese nasional,” Duarte hatete.
Tanba ne’e, Duarte hatutan katak, kuandu koalia intrese nasional diak liu bolu ba tur hamutuk bolu prezidente tribunal rekursu ba, bolu Parlamentu Nasional, Primeiru Ministru, Prezidente Repúblika intrese nasional mak ida ne’e. Mais halo ona resoluzaun ne’e ita kontra ona lei, hare ba estadu de dereitu ne’e tau iha nebe.
“Koalia hanesan sidadaun, Hau koalia tanba hatene regra iha koenesementu ita hotu iha ne’e moris iha estadu de dereitu, laos estadu de poder,” Duarte dehan.
Parlamentu iha kompetensia no poder para halo lei, lei nebe labele viola fali lei seluk, lei nebe labele viola konstituisaun. Agora aplikasaun resoluzaun ne’e bele halo ka lae, bele kumpri ka lae, so konselho superior majistura mak desidi.
Katak atu kumpri ou la kumpri, iha konstituisaun artigu 120 hatete katak, tribunal labele tuir lei nebe maka viola konstituisaun no viola lei nebe iha laran, sei resoluzaun ne’e viola tiha lei ne’e no at liu, la efeitu.
konselho superior majistratura hatoo mai, iha Tribunal Distrital Dili ho Juis Internasional kontinua servisu ate to desijaun konselho superior majislatura judisiar, se lae ita kumpri deit, intrese nasional tau iha oin ne’e, la duvida.
“Ita hotu, sidadaun hotu iha deritu haree ba intrese nasional maibé tenke haree ba lei, no kontinua servisu la iha duvidas, Juis sira mai iha ne’e laos governo mak kontratu juis konselho superior majislatura mak halo kontratu, I ministru justisa, vice konselho superior hatene ida ne’e,” Duarte klarifika.
Tanba deit intrese nasional duni sai deit Juis Internasional sira, asesor iha tribunal sai ona, maibé iha governo kontinua uja nafatin ka iha Parlamentu uja nafatin Internasional, sei hakarak duni sai hotu ona Internasional agora ami ukun-an rasik ona ami bele mesak ona.
Ne’e mak dehan, ita koalia imprasialidade tratamentu se lae ema Internasional sira bele koalia fali problema tiha iha buat ida mai jeneraliza fali buat seluk.
Sei Juis ida iha problema ruma tur hamutuk koalia, haruka ba konselhu superior majislatura judisiariu hapara tiha kontratu ba Juis tanba ami hetan buat indisiplinar ne’e mak ami hapara tiha ita buat nia kontratu ne’e, laos ba hasai fali resoluzaun.
Tribunal orgaun judisiar katak atu haree sasan sira ne’e tuir ona lei ka lae, ne’e la efeitu la tuir, ida ne’e laos ba kaer KRM sira halo krimi, ba taka artemarsias, ne’e atu garante krebilidade orgaun soberania ida naran Tribunal ne’e la iha. Mais justisa garante justisa, justisa ne’e ministeriu justisa nian ne’e buat seluk ida.
Tribunal orgaun soberania ida, agora ita hein iha konstituisional ka lae, hein deit e deputadu balun vota mos keta la konkorda karik, halo tok fiskalizasaun ida katak resoluzaun ne’e viola konstituisaun ka lae no viola estatutu majestradu judisiar ka lae.
“Hau haree iha resoluzaun ne’e iha Tribunais, funsaun publiku , anti korupsaun, defensor publika, formasaun juridika, keta formasaun ba formandu sira ba lei ne’e keta la los ida karik tenke haree didiak ida ne’e, labele halo konvuzaun, lao tuir justisa, estadu de dereitu, orgaun hotu-hotu iha poder maibé orgaun juridiku ne’e tenke respeite,” Duarte hatete. eby
Source: Diairu JN
Share on :

0 Comentarius:

Speak up your mind

Tell us what you're thinking... !

SPONSOR

Hare'e Ami Nia Sponsor

Sponsor

Hare'e Ami Nia Sponsor

 
Support : Creating Website | Timor Free | Timor Free
Proudly powered by Blogger
Copyright © 2014. Opini Timor - All Rights Reserved
Template Design by Creating Website Published by Mas Template Download This Free Blogger Template