Headlines News :
Home » , , , , , , , , , » La Sama : ‘’Rezolusaun Desizaun Estadu’’

La Sama : ‘’Rezolusaun Desizaun Estadu’’

Written By Timor News Online on 10/29/2014 | 10:05 PM



Rezolusaun ne’ebé Parlamentu Nasional hasai hodi hapara Autor Judisiariu Internasional sira nian servisu Iha Timor Leste, tanba desizaún Estadú, antes rezolusaun ne’e fo sai, Parlamentu Nasional (PN) hala’o enkontru segredu ho Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão.
Vice Primeiro Ministro Fernando La Sama hato’o lia fuan hirak horseik iha Edificiu ESTATAL Dili.
Hodi hasai rezolusaun rua (2) ida maka, fo poder ba Governu hodi halo tratamentu fronteira maritima tasi Timor nian no rua (2)Timorizasaun ka hapara Advogadu ka Juis Internasional sira nia servisu hodi foti desijaun iha setor justisa.
Rezolusaun Parlamentu Nasional hasai ne’e, Parlamentu Nasional Numeru 11/2014 de 24 de Outubro.
Tanba ne’e, Vice Primeiru Ministru , Fernando de Araujo ‘ La sama’ hatete, agora imi hatene hela isu bot ida iha ita nia rain, ita nia jornais sira ohin(horseik) kala hakerek hela ita komesa timoriza, timorizasaun ba ita nia justisa, desijaun Estadu mak ne’e nebe laiha buat ida independente fali iha estadu ida ne’e nia laran.
“Desijaun estadu mak ne’e la iha Juis ida mak koalia ninian mesak juis laos estadu ida independente, ne’e orgaun ida independente karik mos iha estadu ida nia laran nebe laiha buat ida independente fali iha estadu ida ne’e nia laran,” deklara   Vice Primeiru Ministru Fernando de Araujo
Vice Primeiru Ministru ‘La sama’, hatutan katak, desizaun estadu ida deit konstituisaun fó fiar kompetensia foti desizaun politika Parlamentu Nasional, se mak iha kompetensia halo Lei maka Parlamentu, governo mos legislador ida mos mais laos Lei.
Iha ona Lei nebe maka Parlamentu tuir kompetensia konstitusional hatete Parlamentu nia Lei mak ás liu, depois prezidenti só bele hasai dekretu Prezidensial nebe parlamentu mak foti desijaun atu ita hotu-hotu atu halo tuir.
Vice Primeiru Ministru ‘La sama’, afirma, ema balun konkorda balun lakohi, balun hakarak ita dependenti nafatin ba ema liur ema barak, balun sente ita fraku nafatin hela deit.
“Hau lahatene bainhira mak ita senti forti, ita nunka bele senti forti wainhira ita la fo pasu, husu ba maluk sira iha fatin ida ne’e atu fo konfiansa ba seida mak parlamentu desidi. Ita desidi katak, ita persija ema seluk nia apoiu desijaun ne’e liu husi desijaun politika ida,” ‘La sama’ dehan.
“Tó iha tempu orgaun nebe mak bot mak iha kompetensia halo desijaun politik, foti desijaun ida katak ita la persija tan ona, ita bele hakat mesak ita bele lao. orgaun soberania ida nebe mak ema seluk mak sei hamutuk ho ita mak justisa” ‘La sama’ hatete.
Ho nune’e ‘ La sama hatuir, hahú iha sesta no sabadu desijaun politika ita hola ona, katak ita mak kaer ita nia sasan sira, klaru katak desijaun estadu mak ne’e. Agora ita koko hela ita nia rekursu nebe iha, ita ne’e mak se’e, ita ne’e mak organizasaun ne’e mak kaer hela organiza rekursu estadu nian.
Maiske nune’e, Antes ne’e, Juis Administrador Tribunal Distrital Dili, Duarte Tilman, hatete, resoluzaun ne’e Viola Estatutu Majestradu Judisial ho Konstituisaun Repúblika Demokratika Timor – Leste nian.
“Rezolusaun ida hasai hosi Governo no Ida hosi Parlamentu, Atu hapara kontratu hosi juis ka ofisial da justisa ne’e só desijaun Konselho Superior Majislatura de Judisiario rezolusaun ne’e Viola Estatutu Majestradu Judisial ho Konstituisaun da Repúbblika,” klarifika, Juis Administrador Tribunal Distrital Dili, Duarte Tilman, Tersa (28/10) iha TDD.
Duarte esplika katak, Konstituisaun da Republika nebe fo kompetensia ba konselho Superior majislatura judisiar nebe kompostu hosi orgaun sobrania sira ninia reprezentante, Prezidente da Republika nia reprezentante mos iha, Parlamentu mos iha, Governo nia reprezentante mos iha, Juis sira reprezentante prejidu pelo prezidenti supremo da justisa ou president tribunal de rekursu.
Só liu hosi desijaun Konselho Superior Majisratura de Judisiario mak desidi, atu dehan Juis ida, simu Juis ida ka, promove Juis ida ka, ou fo asaun disiplinar ruma tanba, Juis ruma halo violasaun ruma, ou halo dimisaun ruma ba Juis ne’e, ne’e konstituisaun hatete kedas hanesan ne’e.
Ne’ebé iha Lei Inan hakerek momos iha Konstituisaun Repúblika Demokratika Timor Leste, iha artigu 69 (Prinsipiu Kona-ba haketak podér sira) ne’ebé hatete, prinsipiu kona ba haketak poder sira orgaun soberani sira nia relasaun ba malu no wainhira halao knar tenke tuir prinsipiu separasaun no interdepedensia kbit nian ne’ebé iha Lei – Inan nia laran.
Artigu 120 (Haree ba hahahlok ne’ebé la tuir Lei – Inan) hatete, Tribunal sira labele ukun ka norma ne’ebé kontra Lei – Inan e PRINSÍPIU sira ne’ebé konsagra iha nia laran.
Iha artigu 170 (Lei – Inan tama iha Vigor) nebe hatete, Repúblika Demokrátika Timór – Leste nia Lei Inan tama iha viór iha loron 20 fulan Maiu tinan 2002.eby
Source: Diairu JN
Share on :

0 Comentarius:

Speak up your mind

Tell us what you're thinking... !

SPONSOR

Hare'e Ami Nia Sponsor

Sponsor

Hare'e Ami Nia Sponsor

 
Support : Creating Website | Timor Free | Timor Free
Proudly powered by Blogger
Copyright © 2014. Opini Timor - All Rights Reserved
Template Design by Creating Website Published by Mas Template Download This Free Blogger Template